CƠM NẮM CÔN SƠN

 (Kính nhớ lần Bác Hồ về Côn Sơn – Chí Linh,15.2 năm 1965)

Năm sáu nhăm, một ngày xuân Chí Linh

Rừng Côn Sơn thông reo đón bước Người

Áo ka-ki bạc màu sương chiến trận

Bác về thăm Ức Trai giữa đất trời.

Bia sáu mặt rêu phong còn đó

Chữ Thánh Hiền mờ tỏ dưới tầng không

Bác đứng lặng, tay chìa trên phiến đá

Như chạm vào hồn nước mấy nghìn xuân

Nguyễn Trãi xưa từng lui về ẩn dật

Dâng “Bình Ngô”, rồi thác giữa rừng thông

Bác nay cũng giữa vòng vây lửa đạn

Về Côn Sơn tìm lại mạch non sông.

Không võng lọng, không cao lương mỹ vị

Cơm nắm tròn, muối vừng, bát nước khe

Bác ngồi bệt bên gốc thông già tuổi

Ăn với dân, như thể bữa cơm quê

“Ức Trai tâm sự tại Côn Sơn”

Bác đọc thầm, mắt sáng ngời thương nhớ

Người trước lo nước, lui về ở ẩn

Người sau vì nước, xông ra khói lửa.

Cơm nắm xưa Ức Trai ăn lúc khổ

Cơm nắm nay Bác ăn giữa chiến trường

Hai nắm cơm cách nhau năm thế kỷ

Chung một lòng: vì nước, vì quê hương

Bác đi rồi, thông Côn Sơn vẫn hát

Bia sáu mặt còn in dấu tay Người

Nắm cơm ấy thơm vào trang sử Việt

Dạy cháu con đạo lý sống trên đời:

Rằng gian khổ không sờn lòng yêu nước

Rằng anh hùng cũng chỉ bữa cơm rau

Rằng lãnh tụ cũng từ dân mà lớn

Cúi xuống bùn mới hiểu được dân đau

Năm sáu nhăm, Người về rồi Người lại

Ra chiến khu, tiếp cuộc kháng trường kỳ

Côn Sơn giữ một ngày xuân năm ấy

Có nắm cơm, có Bác, có Người đi.

11-5-26

Văn Nhã

CHIỀU TÂY YÊN TỬ VỚI BẠN

 Chiều nay với bạn Tây Yên Tử

Cảnh núi non rừng tuyệt mỹ sao

Vắng vẻ đường quê người lác đác

Trời xanh mây trắng gió lao xao.

Ta bước lên chùa dựng mới xong

Bậc đá xì măng vẫn trắng màu

Nắng hạ vàng hoe rơi xuống thẳm

Nghe hồn đất Phật thấm chiều sâu

Non thiêng bạn kể thuở trước sầu

Cởi áo nhà vua đến cửa chầu

Cửu ngũ bỏ ngôi lên chỗ vắng

Lòng dân đổi lấy vẹn cơ đồ

Thông nhìn đứng thẳng rõ lời hô

Vạn thưở biên cương giữ đến giờ

Chớp mắt qua rồi bao thập kỷ

Cây hường đá vẫn sắc còn mơ

Hoàng hôn xuống dải suối tôn thờ

Nước rửa trong ngần sạch bụi dơ

Bạn hái nhành lan rừng đem tặng

Bảo: “Cầm về xuôi, nhớ non nhờ”

Chiều nay với bạn Tây Yên Tử

Mới biết quê mình đẹp biết bao

Vắng vẻ mà không hề cô quạnh

Vì còn non nước, có anh hào.

_Yên Tử, 09/05/2026

BÁC HỒ VỚI CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI 1950

 Chiến dịch Lê Hồng Phong II – Thu Đông 1950

Thu Đông gió lạnh Bác đi

Lên miền biên giới, quân kỳ gió reo

Cao Bắc Lạng lội suối đèo

Rừng thu lá đỏ trông theo bóng người

Dép cao su, mũ lần tươi

Áo nâu bạc che nắng trời quản chi

Đêm mưa chân bác ngại gì

Quyết tâm chí lớn bước đi vững vàng

Bao lần Bác hỏi lời vang

Các con ăn ngủ phải càng khỏe lên

Tay sờ chiếu mỏng trên nền

Thương bộ đội rét trăm phần Bác lo

Bản đồ trải giữa nứa tre

Ngón tay Bác chỉ Đông Khê mở màn:

“Trận này phải thắng vẻ vang

Mở toang biên giới, thông đàng bạn sang”

Mười sáu tháng Chín rộn ràng

Pháo ta dội lửa, tan hoang đồn thù

Bác ngồi trong lán trung khu

Cơm vắt bẻ nửa, Bác bù cho anh.

Tin về Đông Khê đã thành

Thất Khê giặc chạy tan tành xác xơ

Đường số Bốn rộng từ giờ

Việt – Hoa – Xô thắm tình cờ anh em

Bác cười dặn chiến sỹ thêm:

“Thắng rồi chớ ngủ, chớ quên giặc còn

Trường kỳ kháng chiến sắt son

Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”.

Biên Giới thắng, sáng trời cao

Từ đây ta tiến ào ào phản công

Du kích lên trận chính quy

Điện Biên chói lọi cũng vì trận đây.

Bảy sáu năm, đất nước thay

Đường biên nay rộng, xe đầy hàng sang

Tượng Người đứng giữa Cao Bằng

Mắt nhìn biên ải, sương giăng bạc đầu.

Cháu con xin nguyện trước sau

Giữ biên cương vững, một màu núi sông

Cơm vắt năm ấy còn nồng

Dạy con cháu nhớ tấm lòng Cha đi.

_Điện Biên – Văn An, 08/05/2026_

TÔ VĨNH DIỆN – LẤY THÂN CHÈN PHÁO

 

(Đèo Pha Đin, 1/2/1954_)

---

Pha Đin đỉnh dốc mờ sương

Đêm đông giá buốt, trơn đường pháo qua

Dốc nghiêng dây đứt quân ra

Khẩu 105 xuống khe tuột ầm

Tô Vĩnh Diện thét: “Chèn chân!”

Lao mình xuống núi len lần bánh bon

Hai vai làm chạc lưng dồn

Giữ cho pháo khỏi rời non vực sầu

Anh hô: “Pháo mất, trận đau!

Thà thân này nát pháo đầu hãy đây!”

Đá lăn vỡ ngực, vai gầy

Máu loang đỏ đất, pháo đây hãy còn

Đồng đội kéo pháo chon von

Còn anh nằm xuống lệ tràn mắt cay

Chỉ xin gửi lại nơi này

“Pháo còn… là thắng… gian thay mấy bằng…”

Mồ anh xanh giữa đại ngàn

Tên anh thành đỉnh treo đàn Pha Đin

Xe qua nhớ mãi lời xin:

“Giữ cho pháo sống, con tin Bác Hồ”.

Hai tư tuổi, tóc còn tơ

Chưa vương lụa tằm chưa mơ vợ hiền

Mà anh hóa núi, hóa thiên

Chèn cho Tổ quốc vững yên sau này.

Điện Biên nổi trống chiều nay

Tiếng anh chèn pháo còn lay núi rừng:

“Dốc cao đến mấy cũng đừng

Buông tay khi pháo của rừng còn đi!”

_Điện Biên – Văn An, 5/5/2026_

ĐIỆN BIÊN SÁNG MÃI TÊN NGƯỜI

 

Tháng Năm phượng đỏ chân đồi,

Tôi về Điện Biên giữa trời vào hạ.

Mường Thanh nắng ướp hương hoa,

Him Lam gió hát bài ca năm nào.

Năm mươi tư, lửa thét gào,

Năm sáu ngày đêm, chiến hào máu pha.

Đoàn quân rách áo, chân tra,

Kéo pháo lên núi, vượt qua bão ngàn.

Anh Tô Vĩnh Diện hiên ngang,

Lấy thân chèn pháo, giữ đàng tiến công.

Bế Văn Đàn làm giá súng,

Phan Đình Giót lấp lỗ cùng châu mai.

Hò kéo pháo, át mưa dài,

Dân công tiếp vận dẻo dai đêm ngày.

Xe thồ nghiến nát chông gai,

Chở cơm, chở đạn lên đài vinh quang.

Mười ba tháng Ba mở màn,

Him Lam thất thủ, ngỡ ngàng quân Tây.

Đồi A1 máu đỏ cây,

Hầm Đờ Cát bụi tung bay cờ hồng.

Chiều mùng bảy, nắng cuối đồng,

Tướng giặc cúi mặt giữa vòng quân ta.

Chấn động khắp cả năm châu,

“Lừng lẫy Điện Biên” sáng câu sử vàng.

Bảy mươi hai năm đã sang,

Đồi xưa cỏ hát, bản làng còn vang.

Tượng đài sừng sững mây ngàn,

Vẫn nghe tiếng Bác: gian nan ắt thành.

Hôm nay con trẻ học hành,

Nhờ xưa máu đổ để dành bình yên.

Xin dâng một nén hương thiêng,

Cho người nằm lại Điện Biên tháng ngày.

Điện Biên – 7/5/1954

Còn vang mãi đến hôm nay – 7/5/202

BẾ VĂN ĐÀN – LÀM GIÁ SÚNG

 (Điện Biên Phủ, đông 1953)

Mường Pồn đạn réo chiều đông

Bế Văn Đàn bước ra không ngại ngần

Trung liên nghẹn tiếng không gần

Hầm ta thấp quá, tầm ngần giặc che

Trung đội trưởng thét: “Giá nè!”

Nhìn quanh không có, anh kề vai ra

“Tôi đây!” – một tiếng vang xa

Hai vai làm giá, súng đà nổ vang

Đại liên quét sạch tiền phương

Lô cốt giặc cháy, mở đường quân lên

Đạn thù xé ngực, không rên

Anh rằng: “Cứ bắn! Mặc trên thân này!”

Mười viên, mười giặc lăn quay

Máu loang đỏ đất, vai gầy còn nguyên

Anh đi, súng vẫn đỏ trên

Hơi người còn ấm giữa nền cỏ tranh

Mười chín tuổi, tóc còn xanh

Chưa tròn hò hẹn, đã thành núi non

Thân anh hóa giá súng tròn

Che cho đồng đội, che hồn nước non

Bác Hồ gọi: “Đàn con ơi!

Gan vàng dạ ngọc, rạng ngời núi sông”

Huân chương đỏ giữa cờ hồng

Tên anh thành đuốc soi lòng cháu con

Hôm nay trở lại Mường Pồn

Tượng anh đứng đó, vai còn gánh che

Em đi qua, bỗng lặng nghe

Hai vai mình cũng nặng nề nước non

Mai sau dù có mỏi mòn

Nhớ anh lấy thịt làm hòn kê lên

Đời ta ai cũng có nền

Sống cho xứng với vai trên chiến hào.

_Điện Biên – Văn An, 5/5/2026_

ANH HÙNG LẤY THÂN LẤP LỖ CHÂU MAI KÍNH DÂNG LIỆT SĨ PHAN ĐÌNH GIÓT – ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954

Him Lam pháo dập tơi bời
Mở màn chiến dịch, đất trời rung lên
Đoàn ba mươi hai súng rền
Tiểu đội anh Giót băng trên tuyến đầu.
Lô cốt giặc nhả đạn bâu
Trung liên khạc lửa chặn đầu quân ta
Ba lần bộc phá xông ra
Ba lần gục xuống, máu hòa chiến hào.
Đồng đội ngã, súng nghẹn ngào
Tiếng anh thét lớn: “Quyết vào, không lui!”
Tay ôm bộc phá không lùi
Ngực anh áp chặt, bịt thù lỗ châu.
Thân trai chặn lửa đỏ ngầu
Thân trai thành đuốc soi đầu quân đi
Lô cốt giặc câm tức thì
Cả đồi Him Lam vỡ òa tiếng reo.
Anh đi, hai bốn tuổi đời
Chưa tròn một mối tình người, đã xa
Mẹ già tựa cửa quê nhà
Ngóng con, con hóa sử ca muôn đời.
Bác Hồ gọi: “Giót con ơi
Con vì dân tộc trọn đời hy sinh”
Huân chương Quân công sáng tinh
Đắp lên ngực đất Điện Biên anh nằm.
Hôm nay con trẻ lên thăm
Tượng anh sừng sững giữa tầng mây bay
Ngực anh vẫn chắn đạn dày
Cho em thơ ngủ hôm nay hòa bình.
Đồi Him Lam gió rung rinh
Nghe trong cỏ hát tên anh: Giót – Hời!
Lấy thân lấp lỗ châu mai
Anh thành cửa mở, tương lai dân mình.

Điện Biên – Văn An, 3/5/2026

2

2

Phù hợp nhất